كونىچە ئۇسلۇبتىكى شېئىرلار (شېئىر)
لى بەي
1
مۇناجات چىقمىدى خېلىدىن بۇيان،
ياشاندىم مەن ئەمدى كىم سۈرەر زۇۋان؟
خەلق ئارا تەرك بولدى شاھانە نەزمە،
چاتقالغا ئوخشىدى يېغىلىق زامان.
ئەجدىھار، يولۋاسلار ئوزۇق تالاشتى،
جەڭ ئوتى يامرىدى غالجىر چىن تامان.
نەزمىچى زارلىنىش دەرياسىغا غەرق،
چىن سادا ئۈستىنى قاپلىدى مانان.
بېسىلىپ ياڭ شيۇڭۇ، سىما دولقۇنى،
سەل يامراپ كەتكەندەك بولدى يار شۇئان.
گۈللىنىش خارابلىق بولسىمۇ بىئەت،
لاتقىغا ئايلاندى نەزمىدە مىزان،
نەزمىلەر تۈگەشتى جىيەنئەندىن كېيىن،
يارماققا ئەرزىمتى رەزگى چاقنىغان؟
تەۋەرۈك ساددىلىق ئىزىغا چۈشتى،
قەدرىنى تاپتى چىن- ساپلىق بۇ دەۋران.
قابىللار ئۇلىشىپ ، ئادىل زامانغا،
كارامەت كۆرسەتتى، ئەيلىدى جەۋلان،
پارلىدى نەزمىنىڭ شەكلى مەنىسى،
يۇلتۇزغا تولغاندەك بولدى كەڭ ئاسمان.
مۇرادىم: بوۋامنىڭ كۈتكەنلىرىدەك،
تارىختا پارلىسا نەزمەم بىئارمان.
ۋۇجۇدۇم، زېھنىمنى بەخش ئېتىمەن،
ئەۋلىيا بوۋامدەك قۇچۇش ئۈچۈن شان!
2
لوياڭنى قۇچقاندا خوش باھار كۈنلەر،
تۈمەن مىڭ ھويلىدا ئېچىلدى گۈللەر.
سەھىرى كۆڭۈلنى مەست قىلسا چېچەك،
ئاخشىمى سولىشىپ سۇ بىلەن كېتەر.
ئۇلىشىپ سۇ بېشى ئاخىرى بىلەن،
دولقۇنلاپ كەلدى تا بۈگۈنگە قەدەر.
كونىنىڭ ئورنىغا يېڭى چىرايلار،
ھەر يىلى كۆۋرۈككە سەيلىگە كېلەر.
خورازلار چىلاشقان سۈبھى پەيتىدە،
غوجاملار مەپىلىك ئوردىغا يۈرەر.
ھىلال ئاي قونغاندا مەغرىپ قەسىرىگە،
شولىسى راۋاقنىڭ نىسپىگە چۈشەر.
پۈتكەندە كۆرۈنۈش شاھ دەرگاھىدا،
خان بالىق يوپۇقلار قوينىغا چۈشەر.
ئوردىدىن يانغانلار ئەڭنى- تەلپىكى،
كۆكتىكى بۇلۇتقا، كۈنگە نۇر سىپەر.
ئەجدىھار سىياقى ئۇچىسىمۇ ئاتلار،
قامچقلار تارسىلداپ ئۈزۈلمەي تېگەر.
ئاتلارنىڭ بېشىدا ئالتۇن زەر بېزەك،
سېھىرلىك جىرىڭلاپ سۈرلۈك بىلىنەر.
جوڭشەندىن ھالقىغان ئۇلار ھەيۋىسى
سۈرىدىن قاچىدۇ يولۇچى بەدەر.
ئۆيىگە قايتىشسا چىقىدۇ تۆگە،
داڭقاندىن چىقىدۇ ئېسىل نېمەتلەر.
چى ئېلى كۈيلىرى يايراتسا جاننى،
جاۋ ئېلى ئۇسسۇلى ئىپار كەلتۈرەر.
ھويلىنى بىر ئالغان غەزەلخان قۇشلار،
جۈپ- جۈپى بىلەن شاد پەيتنى ئۆتكۈزەر.
كۈنۇ تۈن ئۆتىدۇ ، بەزمە- ئىشرەتتە،
كۈرمىڭ يىل شۇ تەرىق دەۋران دەپ بىلەر.
ئارامغا چىقمايدۇ پەيتى كەلگەنلەر،
تۈگىمەس ئاپەتلەر شۇنىڭدىن كېلەر.
شىكارغا چىقالماس سېرىق ئىت بىلەن،
تۆھمەتتىن لى سىنىڭ قەلبى ئۆرتىنەر.
لۇجۇنىڭ توقاللىق ۋەقەسى تۇغقان،
كۆڭۈلسىز ماجرالار، قانلىق ئەلەملەر.
قانداقمۇ فەن لىدەك ئۆزىن تۇلۇم دەپ،
قولۋاقتا، ئۇزۇن چاچ قىلغۇلۇق سەپەر؟
3
چىن خاقانى يولۋاسسىمان سۈرئەتتە،
چىقتى كۆكنى سۈپۈرمەككە شىددەتتە،
ئۇرغاندا ئۇ بۇلۇتقا تىغ- زۇلپىقار،
بارچە ئاغدى مەغرىبكە يەل سۈرەتتە.
ئانىسىدىن تۇغما قەيسەر تۆرەلگەچ،
قابىللارغا يول باشلىدى ھەر پەيىتتە.
تىغ- تەبەردىن ئالتۇن ئادەم ياراتتى،
ئاچتى خەنگۇ ئۆتكىلىنى غەيرەتتە.
تۆھپىسىنى پۈتتى خۇيخې تېغىدا،
لاڭيېدا كۆز سالدى ھەريان ھەيۋەتتە.
يەتتە تۈمەن مەھبۇسنىڭ قان- جېنىدىن،
قەبرە بىنا ئەت لى شەن تەرەپتە.
خاسىيەتلىك دورا ئىزدەپ ئۆلمەسكە،
قالدى ئاخىر چەكسىز پىغان- ھەسرەتتە.
ئوقيا ئۈزۈپ شەمشەر بېلىق ئوۋلاشقا،
تاغدەك كىتقا يولۇقتى ئۇ شۇ سائەتتە.
كىت قاڭشىرى- بۇرنى ئۆرۈلەر بەش تاغدەك،
دولقۇنلارنى كۆككە پۇرقۇپ ھەيۋەتتە.
بۇرۇتلىرى قۇچتى سۈزۈك سامانى،
فېڭلەي ھەرەم ئايان ئەمەس ھېچ چەتتە.
شۇ فۇ ئېلىپ قاچقان تالاي قىزلارنى،
كىم كۆرۈپتۇ كىمگە قايتقان پۇرسەتتە.
كۈلى چىقتى يەتتە قات يەر تېگىدىن،
شاھنىڭ، ئالتۇن ساندۇقتىن بۇس لەھەتتە.
4
مەغرىبتىن نېلۇپەرلىك تاغقا يامىشىپ،
يىراقتىن پەرىزات- چولپاننى كۆردۈم.
نىلۇپەر تۇتۇپتۇ سەدەپ قوللىرى،
كۆك يېرىپ ئۆزىگە ماڭغاننى كۆردۈم.
ئوينىتىپ شەپەقتىن لېنتىلىرىنى،
لەپىلدەپ ئەرشكە ئۇچقاننى كۆردۈم.
يۈنتەيگە مېنىمۇ تەكلىپ ئەيلىدى،
ۋېي شۇچېڭ جاناب بار ماكانىنى كۆردۈم.
يۈرگەندەك بولدۇم شاد پەرىزات بىلەن،
تۇرنىغا مىنگەنچە جاھاننى كۆردۈم.
قارىسام لوياڭنىڭ تاغ- دالاسىغا،
بىھېساب غەليانچى چاپقاننى كۆردۈم.
گىياھلار رەڭ ئالغان ئاۋام قېنىدىن،
قالپاقلىق چىلبۆرى قاۋاننى كۆردۈم.
5
مەپىلەر غۇيۇلداپ توزۇتار توزان،
چىڭقى رەستىنى قاپلىدى تۇمان.
تاغ- ھەرەم ئاغىلار ، كۈمۈش- زەرلىرى،
بۇلۇتقا تۇتاشقان ئۆي- سارايلىرى،
ئۇدۇلدىن چىقىشتى خوراز باقارلار،
ئۈستىپاش، يوپۇقى ھەيۋەت، جان ئالار.
ئاسمانغا ئېتىلار نەپەس بۇرنىدىن،
يولۇچى چۆچۈيدۇ ئۇلار سۈرىدىن.
شۇ يۇدەك پاك چاناپ بۈگۈن تېپىلماس،
ئەۋلىيا ئوغرىنى كىم قىلار قىياس؟
ياسىن ھاۋازى تەرجىمىسى
Yorumlar
Yorum Gönder